Heeft 3D printing veel Startup potentie?

Bij het bezoeken van evenementen, hoorde ik steeds weer opnieuw van nieuwe Nederlandse 3D printing initiatieven. Daarom ben ik daar maar eens dieper in gedoken en gekeken of we hierin met Startups voorop lopen. Ik ben verrast!

Voor waarom verschillende Startups 3D sowieso de moeite waard vinden heeft The Next Web een artikel. Maar natuurlijk is het niet nodig om te 3D printen als je het in 3D kunt laten zien: Nederlander maakt 3d-projecties met tablet mogelijk.

Printer partijen

Bijna overal waar iets te zien is met een 3D printer duikt de Ultimaker op. Dit is dus voor mij de meest bekende printerpartij, maar op het uitgebreide overzicht van 3D printers op www.3ders.org, vond ik nog een paar andere Nederlandse 3D printerbouwers:Mendel Parts
Felix Printers
Builder
Leapfrog
MaukCC
Plastic Webshop(Reseller)
Met 9 van de 143 entries in de lijst staat Nederland op de 3de plaats na de VS en de UK.Een andere 3D printer partij met Nederlandse roots is Shapeways, die een spin-off is van Philips en hun hoofdkantoor nu in New York hebben. Ze printen on-demand met zeer hoge kwaliteit. Tijdens het “Game in the city” event van vorig jaar in Amersfoort, heb ik met met ze gesproken en ik was zeer onder de indruk. Één van de coolste printjes, vond ik een creatie uit Minecraft, die zo gedetailleerd was dat dat ik ‘m niet eens vast mocht pakken. Je kan dus gewoon een grafische dump uit Minecraft opsturen, die ze dan uithollen om minder materiaal te gebruiken en 3 weken later heb je het in huis. De printers kosten 700k – 1 M Euro en als ik het goed begrepen heb, hebben ze er sinds kort een paar in Nederland staan.De Startup FlexiMould, die bij de TUE vandaan komt, heeft een andere manier van het realiseren van een 3D resultaat. Ze werken met een pennenbed oplossing, waarmee mbv thermoforming technologie een kunststof (vacuumvormen) of composiet (persen of vacuumvormen) vorm gemaakt wordt. Dit is vooral geschikt voor het realiseren van vrij grote schaalvormige elementen, typisch 1 x 1 meter met glooiende oppervlakken en niet al te veel detail. Ze leveren turn-key oplossingen en machines plus de benodigde know-how, eind vorig jaar hebben ze een grote machine opgeleverd aan een grote multinational.

Daarnaast is ASML natuurlijk een leverancier van stereolithografie print oplossingen en daarmee leveren ze feitelijk componenten voor 3D printing op kleine schaal.

Startups die iets met printen doen

Tijdens de Rockstart demoday van 13 juni waren er twee Startups (Zazzzy en 3D Hubs) die iets deden met 3D printing. Bovendien hebben ze gezamenlijk een meetup georganiseerd. Erg leuk om de verhalen van deze Startups te horen.

3D Hubs realiseert een netwerk van 3D printers, zodat je altijd bij je in de buurt een 3D printje kunt laten maken. Tijdens de drinks heb ik uitgerekend dat ze lanceren in een stad als er ongeveer 1 printer per 50.000 inwoners aangemeld zijn. Ze zijn ondertussen wereldwijd actief en gaan ook printshops aan te sluiten.

Zazzy.me maakt het gebruikers mogelijk maakt om op een eenvoudige manier zelf juwelen te ontwerpen. Deze worden door Shapeways geprint om de gewenste goede kwaliteit te krijgen. Daarna voegen ze zelf het bandje toe, zodat het product helemaal af bij de klant komt. Ze zijn sinds kort live.

Edelsmeden maken al eeuwen persoonlijke sieraden en Yvonne van Zummeren van dyvsign laat zien dat je dit ook uitstekend met 3D printing kan doen.

Een andere 3D Startup is de 3DPrintCompany, die zicht richt op het produceren van 3d-modellen. Dit is wel meer een high-end service bedrijf, maar ze hebben wel een vrij grote investering binnengehaald.

3Dwergen werkt op een andere manier; zij richten zich op het maken van unieke 3D geprinte relatie geschenken. Zo is er een ontwikkelbureau dat 3D figuurtjes van hun ontwikkelaars bij hun klanten gebruikt. Zo van: dit is het team wat voor jou gaat werken.

Via de incubator Dnamo heeft de Startup Urban Hotspring een 3D schaalmodel laten printen, maar omdat er voor de rest geen enkele referentie is naar de werkplaats van Dnamo, lijkt het me dat ze daar geen 3D printer hebben.

Er bestaat een door Océ geïnitieerde Document Services Valley die zich richt op Startups rondom 2D oplossingen. Wellicht is het voor hen de moeite waard om ook eens te kijken naar 3D Startups.

Onvermeld mag ook niet blijven Doodle 3D, waarmee het mogelijk wordt om op een eenvoudige manier een 3D tekening te maken op je iPad en deze op je 3D printer af te drukken. Hun initiatief voor een Doodle3D Wifi-box heeft op Kickstarter voldoende funding binnengehaald om deze box ook echt te gaan realiseren.

Foodprinting staat nog in de kinderschoenen, maar Melt Icepops maakt het wel mogelijk om ijsjes te maken met 3D geprinte mallen. Eva Rennen en Laura Smelt, zijn hiermee door gedrongen tot de finale van de Studenten Ondernemersprijs.

Daarnaast zijn er nog 10-tallen Startups die iets met virtuele 3D doen, maar dat is zo vorig jaar.

Explorerende initiatieven

Op de projects site van Ultimaker staan behoorlijk wat interessante Nederlandse projecten genoemd. Zoals de kamermaker, waarmee een grachtenpand geprint gaat worden.

Op het Protospace2013 event was een goed overzicht van de huidige mogelijkheden te zien. Tijdens dit evenement werd met 55 apparaten onderdelen gemaakt voor een mensengrote, werkende robot te maken. Hiermee werd het wereldrecord 3D-printen verbroken. Een andere intrigerende activiteit moet
Printeraction van Marrit Hofmans geweest zijn, waarbij er 3D prints ontworpen werden door te bewegen in plaats van tekenen. Zie vooral de video.
Overigens is ProtoSpace is het FabLab van Utrecht.

Tijdens het 10e Internationale Symposium World Art Delft is er met een 3D printer watermerk papier gemaakt.

De strandbeesten van Theo Janssen, zijn in klein formaat via de shapeways shop te kopen.

De meeste grondstof voor de huis, tuin en keuken 3D printers zit op rollen, maar je kan natuurlijk ook drinkbekers hergebruik tot grondstof voor 3D geprinte objecten: Perpetual Plastic Project.

Het ‘€1,- per minute design‘ initiatief van Joris van Tubergen (erg actief met 3D), mag niet onvermeld blijven. Hierbij kost je 3D geprinte product, de tijd die de 3D printer er over gedaan heeft.

Gelukkig is er ondertussen ook al een platform voor 3D printen: Ground3dNL om alles in goede banen te leiden. Met een eigen Agenda.

Internationaal perspectief

Zoals genoemd staat Nederland op de 3de plaats na de VS en de UK voor wat betreft 3D printer makers. Er valt natuurlijk wel het een en ander af te dingen op de lijst en de partijen die genoemd worden, maar dat is onvermijdelijk in deze nog onvolwassen markt.
Een manier om te bepalen hoe belangrijk Nederland op 3D gebied kan door te kijken naar het aantal FabLabs. Van de in totaal 240 FabLabs, zitten er 22 Fablabs in Nederland en alleen in Frankrijk (43) en de VS (40) zitten er meer. De International Fab Lab Association staat ingeschreven in Nederland en bankiert in Zeist. En de kaart met daarop alle FabLab’s is gemaakt door het FabLab in Amersfoort. Dit kan betekenen dat gekozen is voor Nederland omdat er zoveel FabLabs zitten, maar het kan ook zo zijn dat de aanwezigheid van een hoofdkantoor een uitstralingseffect heeft.

Conclusie

In Nederland hebben we een opvallend breed pakket van 3D print activiteiten, variërend van verschillende soorten apparaten bouwers, onderzoekers, artiesten en Startups die ze inventief gebruiken. Het is tenslotte ook een interessant snijvlak tussen de maak industrie en creativiteit.

Internationaal lijkt Nederland vrij hoog te scoren op dit gebied.
Een aangezien het aantal onderzoekende initiatieven is aan de hoge kant is, zouden er eenvoudig nog meer Startups op het gebied 3D printing kunnen ontstaan.
Geplaatst in 3D, Innovatie, Startup

Naar deze sites kijken startups

Voor de relaunch van deze blog (dat gaat nog even duren), heb ik wat markt onderzoek gedaan naar de sites die de Startup scène collega’s in de gaten houden. 

Uit de reacties blijkt dat dat er naar zeer verschillende sites gekeken wordt, slechts 2 sites werden twee keer genoemd. Voor mij is dit een mooi resultaat want ik heb nu ook een lijst van sites die zich op de Nederlandse Startup scène richten. Overigens zijn die vrijwel allemaal in het Engels, en ik denk dat ik mijn blog in het Nederlands ga houden. Misschien tegendraads, maar in ieder geval anders.

De Nederlandse Startup scene sites:

Starterscene, The stories behind the dutch startup scene: http://www.starterscene.nl/
Startup Scene, online magazine over Nederlandse startups: http://www.startupscene.nl/
Covering news and backgrounds on all things startup with a focus on the Netherlands: http://startupjuncture.com/
Startup community who want to help: http://pitch.rs/
Investormatch: http://www.investormatch.nl/

De lijst van Startup gerelateerde sites is best wel groot en varieert van grote content sites, tot obscure overzichten van technische ontwikkelingen:
Under the radar, tracking early stage innovation: http://www.undertheradarblog.com/
TechCrunch: http://techcrunch.com/ met natuurlijk http://techcrunch.com/startups/ en http://techcrunch.com/venture/
The Technopolicy Network, Global Community for Regional Innovation Policy: http://www.technopolicy.net/
Steve Blank: http://steveblank.com/

Thisweekinstartups: http://thisweekinstartups.com/
Startup lessons learned: http://www.startuplessonslearned.com/
Venture Hacks, Good advice for Startups: http://venturehacks.com/
Young Entrepreneur: http://www.youngentrepreneur.com/
Alley Watch: http://www.alleywatch.com/
Inc.: http://www.inc.com/
Startup Report, news for Entrepreneurs: http://startupreport.com/
Both Sides of the Table, Entrepreneur turned VC: http://www.bothsidesofthetable.com/
Angel List, where startups meet investors: https://angel.co/
Quora, startup vragen: http://www.quora.com/
Sprouter, Get help with your Startup: http://sprouter.com/
VentureVillage is the go-to English-speaking source for all Berlin start-up activity: http://venturevillage.eu/
Tech Cocktail – Tech Startup Events, News and Resources: http://tech.co/
Silicon Alley, Berlin startup scene : http://siliconallee.com/
BETALI.ST, Be the first to discover and get access to the latest internet startups: http://betali.st/
Research Commercialization and SBIR Center: http://center.ncet2.org/
Y Combinator, Hacker News: http://news.ycombinator.com
150 Resources for Tech Startups: http://dailytekk.com/2012/04/23/150-resources-for-tech-startups/
Seeing both side: http://bostonvcblog.typepad.com/vc/
A VC: http://www.avc.com/a_vc/

youngStartUp Ventures http://youngstartup.com/

En tot slot de meer algemene sites, die ook wel aandacht besteden aan Startups:
CNET TV Always On: http://cnettv.cnet.com/always-on/
Mashable: http://mashable.com/
Venturebeat: http://venturebeat.com/
Business Insider: http://www.businessinsider.com/
Emerce, Online business, media & marketing: http://www.emerce.nl/
Sprout, Inspireert ondernemers: www.sprout.nl/
Springwise.com, Your essential fix of entrepreneurial ideas: http://www.springwise.com/
fd.nl: http://fd.nl/
925, Alles wat teld van 9 tot 5: http://925.nl/
ChangeThis, to support and spread great ideas: http://changethis.com/
The grindist, for free radicals, by free radicals: http://grindspaces.com/blog/
The Next Web, International technology news, business & culture: http://thenextweb.com/
Science|Business, Bringing together Research | Industry | Policy: http://www.sciencebusiness.net/Default.aspx
Addicted2Success: http://addicted2success.com/
Gigaom, On the intersection of business and technology: http://gigaom.com/Met dank aan alle bijdragers.Laat me in de comments weten als er sites zijn die eigenlijk in dit overzicht niet mogen ontbreken.19/4 update: Seeing both sides, A VC, investormatch, en youngStartUp Ventures toegevoegd. Bedankt voor de bijdragen!

Geplaatst in Links, Startup

Met de stofkam door StartupEurope

Een paar weken geleden kreeg ik van held +Neelie Kroes een tweet waarin een StartupEurope site aangekondigd werd. Hoewel ik een Europa fan ben, kwamen twee vragen naar boven: heb je hier als Startup iets aan en is mijn belasting geld goed besteed? 

De Startup EU site is onderdeel van de site van de EU digitale agenda die Neelie Kroes aan het najagen is. De mooie url StartUpEurope.eu vertaalt zich gelijk naar een erg lange digitale agenda url onder het kopje business en Funding. De visie en teksten zijn mi exact goed gekozen, maar wel gericht op Web entrepreneurs.
De pagina bestaat uit drie delen: rondom het vieren (Celebrating web entrepreneurs), het inzichtelijk maken (Mapping the ecosystem) en het promoten (Promoting the community). In ieder geval de goede onderwerpen die je hier zou verwachten, met daarbij zeer beknopte toelichtingen en links.

Celebrating web entrepreneurs

  • Bij het vieren hoort natuurlijk een Startup competitie i.s.m. The Next Web, die voor mij nog onbekend was en waarvan de inschrijving deze week afloopt: Europioneers (http://europioneers.com/), gelijk maar op de agenda gezet.
  • Een video verslag (van 1h25m) van de European High Level Conference over het laten groeien van Europeese Web entrepreneurs tot globale spelers.
  • Statements over het faciliteren van de discussie tussen oa Web developers, social networks over data protectie en big data en de interactie tussen EU social networks founders and DG JUST. De laatste twee zonder links; DG JUST gaat natuurlijk over de EC afdeling justitie, maar ik ben zo benieuwd wie of wat de EU social networks founders zijn.
  • Communities over Web Entrepreneurship and Social Media. Het gaat hierbij om 2 workshops die gehouden zijn tijdens de Digital Agenda Assembly van 21 juni 2012. Bij beide workshops waren twee keer 14 Nederlandse deelnemers van een aantal grotere bedrijven en ook partijen die bekend staan om innovatie (oa de Waag, TNO, NLnet). Blijkbaar wordt er ook gewerkt aan een crowd sourcing platform (www.openideo.com) voor maatschappelijke verbeteringen; best wel OK eigenlijk. Niet alle presentaties staan online, maar ze leken me vrij gericht op onderwerpen als Chips en Open Innovatie omgevingen.
  • Een video over de problemen die Web entrepreneurs in Europa hebben: http://www.youtube.com/watch?v=8egxfbiDT0c

Mapping the ecosystem

  • Het uitwerken van een strategie voor Web entrepreneurs en alweer wordt het Crowd Sourcing Tools (OpenIdeo) genoemd, maar nu om de omgeving voor on-line Startups te verbeteren.
  • Een studie naar de EU web economie (OPUS 2012). Van de studie zelf wordt mij niet duidelijk wanneer er iets opgeleverd wordt. De laatste blog en event is van januari 2012 en de laatste tweet waarin  @OPUS2012  genoemd word is 180 dagen oud.
  • Lancering studie naar App economie in Europa, waarvan de inschrijving  21 September 2012 afliep, maar waarover niets meer te vinden is.
  • Analyse van voordelen van sociale netwerken voor organisaties, lijkt me prima, maar helaas gaat de link naar een niet bestaande site (Oeps).
  • Een uitgevoerde consultatie over de waarde van het Horizon 2020 innovatie programma voor Web entrepreneurs. De deadline was 5 december 2012, dus ik heb maar eens gemaild wanneer en hoe de resultaten beschikbaar komen.
  • Het statement: “Tech Barometer Study” lijkt me uitstekend, maar zo (en zonder link) heb ik geen idee of dit een te starten project is, of dat het een resultaat is.

Promoting the community

  • Er wordt verwezen naar drie “Ex-ante advertising” tenders op de gebieden van Europese Accelerators, Venture Capital en Crowdfunding in het Web entrepreneurs werkveld.
  • Faciliteren  European Social Networks Group (http://esng.eu/), heeft wel 6 leden en lijkt in oktober 2012 opgestart te zijn.

Zo eens goed kijkend naar wat er allemaal staat, zie ik dat het wel allemaal relevante onderwerpen zijn in het Startup ecosysteem. Maar niet direct geschikt voor Startups. Het zijn vooral bestuurlijke onderwerpen en dat is natuurlijk gedeeltelijk onvermijdelijk. Het is wel vrij moeilijk om op de hoogte gehouden te worden van de Startup gerelateerde ontwikkelingen en de achterliggende sites zijn zo groot en rommelig dat je gemakkelijk verdwaalt. Bovendien zijn deze sites niet altijd up-to-date en er staan wat pogingen tot interactiviteit, maar die lijken nog niet gelukt. Maar goed, wel weer een aantal onderwerpen gevonden voor nieuwe blogs.
Als belastingbetaler kan ik vaststellen dat er gelukkig geen onnodig geld besteed is aan het maken van een autonome site. Er is alleen een handige domeinnaam gekozen en een pagina met in aanzet relevante informatie gemaakt. Wel wordt er vaak zonder goede beschrijving naar de verschillende initiatieven gelinkt, wat het in een oogopslag op waarde schatten moeilijk maakt. Dus daar is waarschijnlijk niet te veel geld aan uitgegeven. Bij de projecten waarna verwezen wordt is dit moeilijk in te schatten, maar een speciale web site voor de European Social Networks Group, met 6 leden en een video om de problemen van Europese Web entrepreneurs aan te geven die slechts 203 keer bekeken is lijken met niet echt efficiënt.

Geplaatst in Europa, Startup

Innovatie Event voor Startups

Het Innovatie Event van de nieuw gevormde Amsterdam Economic Board, maakt het voor Startups zo maar mogelijk om gratis hun product te laten zien.

Bij het verwerken van allerlei event aankondigen kwam ik er achter dat de Amsterdamse Innovatie Motor (AIM) http://www.aimsterdam.nl/ per 1 januari 2013 verder gegaan is onder de naam Stichting Amsterdam Economic Board. Hierbij verandert niet alleen de naam, maar ook de tol in het logo verdwijnt. Waarom zou ik proberen de verandering uit te leggen als er een duidelijke animatie is:

 

Het event http://www.aimsterdam.nl/agenda-aim/innovatie-event op 4 april lijkt zeer de moeite waard en er wordt actief gezocht naar Startups die hun product willen laten zien aan 600 bezoekers. Deadline 24 maart en aanmelden die je hier: http://www.aimsterdam.nl/nieuws-aim/ondernemers-meld-je-aan-voor-de-innovatiemarkt.Oh ja, niet alleen Startups uit de regio Amsterdam kunnen zich aanmelden.

Geplaatst in Amsterdam, Event, Innovatie, Startup

Is er een geschikt Crowdfunding platform voor mij?

Deze week vertelde ik iemand over mijn blog initiatief en hij droeg gelijk een onderwerp aan: Crowdfunding. Hij had al eens gekeken naar Kickstarter, maar dat was afgevallen omdat het alleen toegankelijk is voor initiatieven in Amerika. dus maar eens beter in Crowdfunding gedoken.

Kickstarter is inderdaad voor velen het grote voorbeeld voor Crowdfunding; GigaOM heeft zelfs een uitgebreid overzicht gemaakt van Kickstarter wannabes: http://gigaom.com/2012/11/28/kickstarter-copycats/. Het is alleen maar mogelijk voor Amerikaanse en Engelse (sinds oktober 2012) bedrijven om hun initiatieven aan te melden. De Engelse uitbreiding lijkt te maken te hebben met de tegenwoordige beschikbaarheid van Amazon Payments daar. Als je goed naar de verschillende Kickstarter initiatieven kijkt, dan blijkt dat het eigenlijk alleen maar om voorinschrijvingen van producten (en diensten) gaat. Het is niet bedoeld voor deelname in het bedrijf.

En wel beschouwd zijn er twee soorten Crowdfunding: “Money for goods” en “Loans and equity”. Bij de “Money for goods” zijn er twee verschillende benaderingen alles of niets, waarbij de financiering pas zeker is als het funding doel gehaald is en Keep it All, waarbij onafhankelijk van het halen van het funding doel het geld over gemaakt wordt. Het nadeel van de laatste methode is dat, als het funding doel goed gekozen was, de kans op succes vrij klein wordt. Niet is zo vervelend als werken aan een project waarvoor eigenlijk te weinig geld is.

Zelf vind ik de volgende drie Crowdfunding de moeite waard om te noemen:

  • Symbid is een al wat langer bestaand initiatief, waarbij ik het interessant vind dat het ook mogelijk is om dit platform Whitelabel (dus onder eigen Brand) to positioneren.
  • Cinecrowd waarbij je als supporter bijvoorbeeld aanwezig kunt zijn bij de première.

Ondertussen zijn er zo veel Crowdfunding initiatieven dat het maken en onderhouden van beter overgelaten kan worden aan anderen:

Conclusie: Er zijn tegenwoordig ruim voldoende initiatieven om je project ge-Crowdfund te krijgen. Zoek natuurlijk wel een platform wat gericht is op jouw funding publiek.
Geplaatst in Crowdfunding, Geld, Innovatie, Startup